ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΠΩΣΕΩΝ, ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΩΝ ΠΙΕΣΗΣ

Ποια η χρησιμότητα της δοκιμασίας κόπωσης;

Η δοκιμασία κόπωσης γίνεται συχνά για να διαφωτίσει το γιατρό σε περίπτωση ανεξήγητων πόνων του ασθενούς στο στήθος, για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας φαρμάκων σε αρρυθμίες, υπέρταση και ισχαιμία μυοκαρδίου. Η εξέταση συνιστάται εντόνως σε άτομα χωρίς συμπτώματα που όμως έχουν αυξημένο κίνδυνο να πάσχουν από στεφανιαία νόσο, λόγω ύπαρξης προδιαθεσικών παραγόντων, οι κυριότεροι εκ των οποίων είναι το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η αύξηση της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων, ο σακχαρώδης διαβήτης, το βεβαρημένο κληρονομικό ιστορικό, το έντονο άγχος και η υπέρταση.

Στην καθημερινή κλινική πράξη οι ασθενείς με στεφανιαία νόσο εξετάζονται σε ηρεμία, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματά τους εκδηλώνονται κατά ή μετά από σωματική κόπωση ή ψυχικές συγκινήσεις. Με τη δοκιμασία κόπωσης επιδιώκεται η πρόκληση των συμπτωμάτων σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο. Επίσης, για να ξέρει ένας ασθενής πόσο αντέχει η καρδιά του στην άσκηση όταν έχει προηγηθεί κάποια καρδιολογική επέμβαση.

Holter ρυθμού

Το Holter ρυθμού είναι μία ιδιαίτερα διαδεδομένη και απλή μη επεμβατική εξέταση με την οποία επιτυγχάνεται η συνεχής παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού για διάστημα συνήθως 24 έως 48 ωρών.

Η καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας της καρδιάς επιτυγχάνεται μέσω ηλεκτροδίων (συνήθως 5-7 και σε ειδικές περιπτώσεις 10) τα οποία επικολλούνται σε συγκεκριμένα σημεία στο θώρακα. Η ηλεκτρική δραστηριότητα καταγράφεται σε μία μικρή συσκευή την οποία φέρει μαζί του ο ασθενής και την οποία μπορεί να στερεώσει  σε ειδική θήκη στη ζώνη του. Όταν ο ασθενής φέρει το Holter, πρέπει κατά βάση να ακολουθεί κανονικά το καθημερινό του πρόγραμμα και να επιτελεί τις συνήθεις του δραστηριότητες, με μόνο περιορισμό ότι δεν επιτρέπεται να κάνει μπάνιο.

Ο ασθενής όταν φέρει το Holter, είτε καταγράφει σε ημερολόγιο την εμφάνισης συμπτωμάτων, είτε πατάει ένα ειδικό κουμπί στη συσκευή, ώστε να διασωθεί στη μνήμη της η συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Με τον τρόπο μπορεί να συσχετισθούν τα συμπτώματα του ασθενή με ευρήματα του Holter.

Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιείται με λεπτομερή τρόπο και με χρήση ειδικού λογισμικού. Βασικές πληροφορίες που προκύπτουν σε κάθε περίπτωση είναι η καταγραφή επεισοδίων βραδυκαρδίας ή ταχυκαρδίας και η μέτρηση της μέσης καρδιακής συχνότητας καθόλο το 24ώρο και ξεχωριστά την ημέρα και την νύχτα. Τα τελευταία έτη έχουν αναπτυχθεί σύγχρονες εφαρμογές που προσφέρουν επιπρόσθετες πληροφορίες μέσα από ειδική ανάλυση του καρδιακού ρυθμού. Βασικός ρόλος των επιπρόσθετων δεικτών είναι η διαστρωμάτωση κινδύνου για αιφνίδιο καρδιακό θάνατο σε ειδικές ομάδες ασθενών, όπως οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια (ισχαιμικής και διατατικής), παλαιό έμφραγμα μυοκαρδίου, μυοκαρδιοπάθειες, ηλεκτρικά νοσήματα της καρδιάς και έκτακτες κοιλιακές συστολές.

Στο Athens Heart Center είναι δυνατή η εξαγωγή τέτοιων δεικτών από το ειδικό λογισμικό του Holter ρυθμού, όπως τα όψιμα δυναμικά, η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού και η μέτρηση του διαστήματος QT.

HOLTER 24ωρης καταγραφής πιέσεως

Το Holter πίεσης είναι ένα ειδικό μηχάνημα αυτόματης μέτρησης της αρτηριακής πίεσης που καταγράφει τις διακυμάνσεις της πίεσης σε όλη τη διάρκεια του 24ωρου. Πρόκειται για μια μικρή φορητή συσκευή που λειτουργεί με μπαταρίες. Έχει το μέγεθος μεγαλύτερο ενός κινητού τηλεφώνου, τη φοράει ο εξεταζόμενος γύρω από τη μέση του και φέρει μία περιχειρίδα (αεροθάλαμο) την οποία συνδέουμε στο βραχίονά του, όπως ένα κοινό πιεσόμετρο. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται κάθε 30 λεπτά την ημέρα και κάθε 60 λεπτά τη νύχτα, ενώ ο ίδιος έχει τη δυνατότητα με το πάτημα ενός κουμπιού να κάνει επιπλέον μετρήσεις εφ’ όσον νιώσει κάποιο σύμπτωμα.

Η εξέταση είναι ανώδυνη και δεν χρειάζεται ειδική προετοιμασία. Ο εξεταζόμενος τη μεταφέρει μαζί του ολόκληρο το 24ωρο και καλείται να ακολουθήσει κανονικά το συνηθισμένο καθημερινό του πρόγραμμα. Αυτή η εξέταση κρίνεται συνήθως απαραίτητη για τη διάγνωση της αρτηριακής υπέρτασης και την αξιολόγηση της θεραπευτικής αγωγής. Με το  Holter αρτηριακής πιέσεως διαπιστώνεται η ύπαρξη αρτηριακής πιέσεως ή υπότασης. Ανιχνεύονται τα τυχόν υπερτασικά επεισόδια και αποφασίζεται η έναρξη αντιυπερτασικών φαρμάκων. Γίνεται ακόμη παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της αντιυπερτασικής αγωγής.

Δοκιμασία ανάκλισης

Η δοκιμασία ανάκλισης (tilt table test) είναι μια μη επεμβατική εξέταση που στοχεύει η διερεύνηση της αιτιολογίας συγκοπτικών επεισοδίων. Η εξέταση πραγματοποιείται σε ειδική κλίνη, η οποία έχει τη δυνατότητα  αλλαγής  της κλίσης της από οριζόντια σε κατακόρυφη, σε ήσυχο, δροσερό και απαλού φωτισμού χώρο. Ο ασθενής ξαπλώνει στην ειδική κλίνη και το σώμα του συγκρατείται με τη βοήθεια ιμάντων. Αν ο ασθενής δεν νοσηλεύεται,  τοποθετείται περιφερική ενδοφλέβια γραμμή, ώστε να υπάρχει δυνατότητα χορήγησης φαρμάκων και ορού ενδοφλεβίως στη διάρκεια της εξέτασης. Στον ασθενή επικολλούνται αυτόκολλητα μέσω των οποίων εξασφαλίζεται η συνεχής παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού αλλά και η καταγραφή της, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η αρτηριακή πίεση μετράται στην αρχή και στη δυνέχεια σε σταθερά χρονικά διαστήματα.

Μετά από μία αρχική περίοδο σταθεροποίησης των συνθηκών, διάρκειας 5 λεπτών σε ύπτια θέση (15 λεπτών μετά τη φλεβοκέντηση σε εξωτερικό ασθενή), η κλίση της κλίνης αυξάνεται σε γωνία 60-70 μοιρών. Εφόσον ο ασθενής δεν εμφανίζει συμπτώματα (ζάλη, ναυτία, εφίδρωση, τάση προς λιποθυμία ή και απώλεια συνείδησης), παραμένει σε αυτή τη θέση  για 20 λεπτά και ακολουθεί ο ψεκασμός 400mcg νιτρογλυκερίνης κάτω από τη γλώσσα. Η δεύτερη αυτή φαρμακολογική φάση διαρκεί άλλα 15 λεπτά.

Εάν δεν εμφανιστούν συμπτώματα, η εξέταση είναι αρνητική. Εάν εμφανιστούν τα ανωτέρω συμπτώματα, η εξέταση είναι θετική και σημασία έχει η κατηγοριοποίηση της αντίδρασης.

1. Μικτός τύπος: ο καρδιακός ρυθμός μειώνεται την ώρα του συγκο­πτικού επεισοδίου αλλά η κοιλιακή συχνότητα δεν πέφτει < 40 bpm. Η αρτηριακή πίεση μειώνεται πριν συμβεί η μείωση του καρδιακού ρυθμού.

2. Καρδιοανασταλτατική αντίδραση χωρίς ασυστολία: ο ρυθμός μειώνεται με κοιλιακή συχνό­τητα < 40 bpm για >10 sec αλλά ασυστολία >3 sec δεν συμβαίνει.

3. Καρδιοανασταλτατική αντίδραση χωρίς ασυστολία: ασυστολία  >3 sec.

4. Αγγειοκινητική αντίδραση: ο ρυθμός δεν πέφτει >10% από το μέγιστο της δοκιμασίας, την ώρα του επεισοδίου, αλλά κατακρημνίζεται μόνο η Α.Π.

Η εξέταση είναι ασφαλής. Στη διάρκεια της εξέτασης ο ασθενής μπορεί να λιποθυμήσει. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, ανακτά τις αισθήσεις του άμεσα με την επαναφορά του από κατακόρυφη σε ύπτια θέση, ενώ σπάνια μπορεί να απαιτηθεί χορήγηση ενδοφλέβιου φαρμάκου για αύξηση της καρδιακής συχνότητα και της αρτηριακής πίεσης.


Leave a Reply